هزینه تولید برق توسط دیزل ژنراتور؛ بررسی اقتصادی و فرمول محاسبات

هزینه استهلاک و اورهال

هر دیزل ژنراتور عمر مفیدی بین ۱۰,۰۰۰ تا ۲۰,۰۰۰ ساعت کارکرد دارد. پس از آن نیاز به اورهال اساسی است. این هزینه باید به صورت ساعتی در محاسبات لحاظ شود.

هزینه اولیه خرید دستگاه

هرچه برند موتور (پرتینز، کامینز، دویتس و ...) و آلترناتور معتبرتر باشد، قیمت اولیه بالاتر است اما هزینه تعمیرات و استهلاک کمتر می‌شود.

عوامل مؤثر بر هزینه تولید برق با ژنراتور

نوع و ظرفیت دیزل ژنراتور

ژنراتورهای بالای ۳۰۰ کاوا معمولاً راندمان بهتری در هر کیلووات دارند، اما اگر ظرفیت بیش از حد نیاز باشد، هزینه راه‌اندازی و استهلاک اضافی خواهید داشت.

درصد بار (Load)

کارکرد در بار ۳۰٪ تا ۴۰٪ هزینه را تا ۵۰٪ افزایش می‌دهد چون موتور در ناحیه کم‌بازده کار می‌کند و رسوب کربن می‌گیرد.

قیمت گازوئیل (سهمیه‌ای یا آزاد)

تفاوت قیمت گازوئیل سهمیه‌ای (مثلاً ۳,۰۰۰ تومان) با آزاد (بالای ۱۵,۰۰۰ تومان) هزینه نهایی را کاملاً تغییر می‌دهد.

شرایط محیطی و ارتفاع از سطح دریا

در ارتفاع بالا، توان ژنراتور کاهش می‌یابد و مصرف سوخت نسبی زیاد می‌شود.

فرمول محاسبه میزان مصرف سوخت دیزل ژنراتور

یک فرمول تقریبی و پرکاربرد در صنعت:

مصرف سوخت (لیتر بر ساعت) ≈ ۰.۲ × توان خروجی (kW)

به عبارت دقیق‌تر:
مصرف سوخت (L/h) = (توان بر حسب kVA × ضریب توان ۰.۸ × بار درصد) × ۰.۲

مثال: ژنراتور ۱۰۰ کاوا در بار ۷۵٪:
توان مؤثر = ۱۰۰ × ۰.۸ × ۰.۷۵ = ۶۰ kW
مصرف ≈ ۶۰ × ۰.۲ = ۱۲ لیتر در ساعت.

جدول میانگین مصرف سوخت بر اساس توان (KVA) در بارهای مختلف

هزینه هر کیلووات برق دیزل ژنراتور چقدر است؟

با فرمول زیر هزینه واقعی هر کیلووات ساعت را محاسبه کنید:

هزینه هر kWh = [ (مصرف سوخت ساعتی × قیمت گازوئیل) + (هزینه سرویس دوره‌ای ساعتی) ] ÷ توان مؤثر تولیدی بر حسب kW

مقایسه با گازوئیل سهمیه‌ای در مقابل آزاد (مثال عددی):

• مثال: ژنراتور ۱۰۰ کاوا، بار ۷۵٪، توان مؤثر ۶۰ kW، مصرف ۱۲ لیتر در ساعت
  گازوئیل سهمیه‌ای (مثلاً ۳,۰۰۰ تومان) ← هزینه سوخت ساعتی = ۳۶,۰۰۰ تومان ← هزینه هر kWh = ۶۰۰ تومان (به اضافه سرویس و استهلاک ~ ۲۰٪ → حدود ۷۲۰ تومان)
  گازوئیل آزاد (۱۵,۰۰۰ تومان) ← هزینه سوخت ساعتی = ۱۸۰,۰۰۰ تومان ← هزینه هر kWh = ۳,۰۰۰ تومان (+ سرویس → حدود ۳,۶۰۰ تومان)

بررسی تأثیر "بار" (Load) بر هزینه؛ چرا کارکردن در بار ۳۰٪ گران‌تر تمام می‌شود؟

در بار ۳۰٪، راندمان موتور به شدت افت می‌کند. مثلاً همان ژنراتور ۱۰۰ کاوا در بار ۳۰٪:
توان مؤثر = ۲۴ kW، مصرف سوخت شاید ۷ لیتر (به جای ۴.۸ لیتر در حالت ایده‌آل).
هزینه سوخت به ازای هر kWh حدود ۵۰٪ بیشتر می‌شود. علاوه بر آن، خام‌سوزی باعث رسوب و افزایش هزینه تعمیرات می‌گردد.